Είναι εφικτή μια άλλη μορφή εμπορίου, που να βασίζεται σε σχέσεις αλληλεγγύης και αμοιβαιότητας και όχι στην εκμετάλλευση; "Ο Σπόρος" είναι μια συλλογική προσπάθεια ανθρώπων που πιστεύουν ότι αξίζει τουλάχιστον να το δοκιμάσουμε, ένας προμηθευτικός συνεταιρισμός μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα.

Έξι χρόνια πριν οι άνθρωποι του Σπόρου βρήκαν πρόσβαση σε προϊόντα οργανωμένων παραγωγών του παγκόσμιου «Νότου» που αγωνίζονται να απεξαρτηθούν από τους τοπικούς μεσάζοντες και τις μεγάλες εταιρείες: καφέ από τους ζαπατιστικούς συνεταιρισμούς της Τσιάπας του Μεξικού, κακάο από την κοοπερατίβα El Ceibo της Βολιβίας, μάτε από το Κίνημα των Χωρίς Γη (MST) της Βραζιλίας, τσάι από το κίνημα των Adivasi και άλλους παραγωγούς της Ινδίας, ζάχαρη από συνεταιρισμούς στο Εκουαδόρ.

Η διακίνηση των προϊόντων από εναλλακτικά δίκτυα προσφέρει στους παραγωγούς καλύτερες τιμές από τις συνήθως εξευτελιστικές της αγοράς. Ενδυναμώνει την αυτονομία τους ώστε να μπορούν να επιλέγουν τους τρόπους που παράγουν και οργανώνονται, χτίζοντας ταυτόχρονα γέφυρες επικοινωνίας με τα κινήματα του Βορρά. Η συλλογική οικονομική δραστηριότητα ενισχύει τις παραγωγικές δομές (επιμόρφωση, αγορές εξοπλισμού κ.λπ.) και συνεισφέρει σε προγράμματα υποδομής (εκπαίδευση, υγεία κ.ά.) στις τοπικές κοινωνίες.

Ποιες είναι οιι επιδιώξεις και οι προσδοκίες του Σπόρου; Σύμφωνα με τον ιστοχωρο του: "...θέλουμε να πειραματιστούμε σε ένα διαφορετικό, εναλλακτικό, μοντέλο εμπορίου, που στη θέση του κέρδους θα βάζει ένα πλήθος στόχων: την αυτονομία και την αξιοπρεπή διαβίωση του παραγωγού, τη βιωσιμότητα της δομής διακίνησης, τη διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος, την ποιότητα και την προσιτή τιμή για το χρήστη. Θέλουμε αυτές οι επιμέρους επιδιώξεις να ρυθμίζονται από σχέσεις εμπιστοσύνης και αμοιβαιότητας, με τη συμμετοχή όλων των εμπλεκομένων, και όχι από το «αόρατο» χέρι της αγοράς... Θέλουμε να δείξουμε ότι οι εμπορικές σχέσεις δεν καθορίζονται «εκ φύσεως» από το κέρδος των λίγων, μπορούν να παραμένουν ανθρώπινες ικανοποιώντας πραγματικές ανάγκες. Μπορούμε να πειραματιστούμε τουλάχιστον σε ένα διαφορετικό, εναλλακτικό, μοντέλο εμπορίου, που στη θέση του κέρδους θα βάζει ένα πλήθος στόχων: την αυτονομία και την αξιοπρεπή διαβίωση του παραγωγού, τη βιωσιμότητα της δομής διακίνησης, την ποιότητα και την προσιτή τιμή για το χρήστη, τη διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος...Θέλουμε αυτές οι επιμέρους επιδιώξεις να ρυθμίζονται από σχέσεις εμπιστοσύνης και αμοιβαιότητας, με τη συμμετοχή όλων των εμπλεκομένων, και όχι από το «αόρατο» χέρι της αγοράς. Να συναντηθούμε δηλαδή μέσα από ένα ενιαίο δίκτυο: Ένα δίκτυο ανθρώπων που αγωνίζονται συλλογικά για να αλλάξουν τις ζωές τους μέσα στις σκληρές συνθήκες του εκμεταλλευόμενου Νότου, στον ατομικισμό και στην «ευημερία» του ανεπτυγμένου Βορρά..."

"...Όταν μιλάμε για αλληλεγγύη, εννοούμε την έμπρακτη στήριξη συγκεκριμένων αγώνων που μας δίνουν ώθηση για να κινητοποιηθούμε και εμείς, όχι τη συμπάθεια «για τους φτωχούς του Τρίτου Κόσμου». Δεν θέλουμε η συμμετοχή του «ευαισθητοποιημένου καταναλωτή» να περιορίζεται στην αγορά ενός προϊόντος που θα φέρει τη σφραγίδα του «δίκαιου». Δεν μας ενδιαφέρει εν τέλει να διοχετεύσουμε στην αγορά ένα καινούργιο προϊόν. Θέλουμε όλοι μας, που βρισκόμαστε εγκλωβισμένοι στη μονότονα καταναλωτική κοινωνία μας, να αμφισβητήσουμε τις υπάρχουσες οικονομικές σχέσεις μέσα από την καθημερινή μας πρακτική...Τα Σποράκια είναι πολλά, συζητούν, προβληματίζονται και παίρνουν τις αποφάσεις από κοινού με συναίνεση, επιδιώκοντας να γίνεται αυτό όσο το δυνατόν πιο ισότιμα, χωρίς επίσημες ιεραρχίες και δημιουργώντας τις συνθήκες ώστε να μην παγιώνονται ανεπίσημες. Το ίδιο ισότιμα, ανάλογα βέβαια με το χρόνο και τις δεσμεύσεις καθεμιάς, προσπαθούμε να μοιράζουμε και τις πρακτικές δουλειές. Η χαρά της ελεύθερης συνεργασίας και της συλλογικής δημιουργίας είναι ίσως η σπουδαιότερη εμπειρία μας μέχρι τώρα και θέλουμε να τη μοιραστούμε με όλες και όλους που σέβονται και εμπνέονται από τη φιλοσοφία μας... Δεν πετάμε στα σύννεφα ούτε τρέφουμε αυταπάτες. Γνωρίζουμε πολύ καλά πόσες δυσκολίες έχει το εγχείρημα που ξεκινήσαμε, πόσες αντιφάσεις και εμπόδια θα συναντήσει, ότι ίσως χρειαστεί να κάνουμε επιλογές που δεν θα είναι απόλυτα συμβατές με αυτό που επιδιώκουμε, ότι θα κάνουμε λάθη. Αλλά αν δεν βάλουμε τις ιδέες μας στη σκληρή δοκιμασία της πράξης, αν δεν τις γειώσουμε στις εδώ και τώρα συνθήκες, θα παραμείνουν ωραία αλλά άπιαστα όνειρα. Επιχειρούμε έτσι ένα πείραμα, το ονομάζουμε «Ο Σπόρος» και ελπίζουμε να βγάλει ρίζες, να μεγαλώσει και, γιατί όχι, να φυτρώσει και αλλού."

Πηγή: sporos.org